12.1 C
İstanbul
Cuma, Kasım 27, 2020
Ana Sayfa Köşe Yazısı Görkem Demirdöğer Çocuğumun Huyu Değişti.

Çocuğumun Huyu Değişti.

“Çocuğumun Huyu Değişti”: Pandemi Döneminde Çocuğunuzun Kaygısını Gözden Kaçırmayın

“Hiç böyle bir çocuk değildi, sürekli mızmızlanıyor.”
“Biraz hareketlidir ama şimdi her zamankinden beter.”
“Tutamıyoruz, çok öfkeli, bağırıyor, söz dinlemiyor.”
“Derslerinin başına oturtamıyoruz, dikkati sürekli dağınık.”
Bugünlerde ebeveynlerden en sık duyduğumuz cümleler.
Evde kalmak büyük küçük hepimizin duygusal dünyasını etkiliyor. Yeni bir düzene uyum sağlamak ve bu yeninin belirsizlikleri ile başetmek biz yetişkinler için bile sancılı iken çocukların olan biteni anlamlandırması çok daha zor. Yaşadıkları önemli değişiklikler, çevrelerinden duydukları ve tam olarak kavrayamadıkları bilgiler, ebeveynlerinin tutumlarındaki değişiklikler ve sözsüz işaretler çocuklarda korku ve endişeye neden olabilir.
Her yaştan çocuk kaygı yaşayabilir. Kaygı yaşayan birçok çocuğun herhangi bir şeyle meşgul olma ya da sakin/hareketsiz kalma süresinin kısaldığını, dikkat vermede belirgin bir zorluk yaşadığını görürsünüz. Kaygı geri çekilmeye de sebep olabilir: Çocuklar dünyayı giderek daha tehdit edici bir yer olarak gördüğü için içe çekilebilir, sessizleşebilir, kendisini izole edebilir. Çocuğunuz ister daha hareketli ve hırçın, ister daha içe dönmüş olsun, “neyin var, ne oldu” gibi sorularınıza gerçek cevapları veremeyebilir. Çünkü çoğu çocuk kaygıyı nasıl tanımlayacağını veya ifade edeceğini bilmez. “Korkuyorum ve nedenini bilmiyorum” demeyi ve bu duyguyla nasıl başedeceğini henüz öğrenmemiştir. Sadece çocuklar değil, bazen yetişkinler bile kaygılandıklarına buna neyin neden olduğunu bilmezler ve suçlanacak bir kişi, bir yer veya bir şey bulurlar.
Kaygı yönetilmediğinde, hem vücudu hem de beyni etkileyebilir, çaresizlik ve üzüntü duygularına neden olabilir. Bununla birlikte, çocukların COVID-19 sebebiyle yaşadıkları stres ve kaygı ile başa çıkmalarına yardımcı olabileceğiniz yollar var.
Kaygı işaretlerini tanıyın:
Kaygıyı yönetmede en önemli araçlardan biri, kaygının erken uyarı işaretlerini tanımaktır. Bu işaretler herkes için farklı olabilir. Bazı çocuklar tırnak yerken bazısı yerinde duramaz ya da çabuk sinirlenir. Kaygı, çocuğun yaşına bağlı olarak farklı şekilde ortaya çıkabilir. Küçük çocuklarda öfke nöbetleri veya saldırganlık gibi fiziksel yollarla kendini gösterirken, daha büyük çocuklar sinirli olmaya ve kendini dış dünyadan ve diğerlerinden soyutlanmaya eğilimlidir. Hem çocuğunuzun gösterdiği uyarı işaretlerini hem de kendiniz endişeli hissettiğinizde ortaya çıkan belirtileri tanımaya çalışın. Kendi belirtilerinizi ve başetme yöntemlerinizi tanımak çocuğunuza yardım etmenizi kolaylaştıracaktır.
Pandemi hakkında konuşmaktan korkmayın:
Çocuğunuzla pandemi hakkında konuşmanın endişelerini artıracağından korkabilirsiniz. Ama unutmayın, ne kadar dikkat ettiğinizi düşünseniz de, çocuklar çoğu zaman etrafta olan biten hakkında sizin farkettiğinizden daha fazla bilgi sahibidir. Çevrelerindeki ipuçlarını toplayıp hikayenin geri kalanı için kendi senaryolarını oluşturabilirler ve bu senaryoları gerçeklikten çok daha kötü olabilir. Zor konuları konuşabilmek, gerçekleri ve yaşlarına uygun bilgileri paylaşmak durumu daha sağlıklı anlamalarına yardımcı olacaktır. Ancak paylaştığınız bilgilerin güvenli kaynaklardan gelmesine ve çocuğunuzun bilmesi gereken kadarının, anlayabileceği düzeyde paylaşmaya özen göstermek gerekir.
Çocuğunuzu dinleyin:
Zaman zaman çocuğunuzun nasıl hissettiğini kontrol edin. Ona sorular sorarak endişelerini dile getirmesini sağlamak, kendini ifade etmeye çalıştığında sözünü kesmeden dinlemek, duygularını anladığınızı ve bu duyguların normalliğini vurgulamak ve iletişimi açık tutmak bu süre zarfında onları desteklemenin önemli bir yoludur.
Kendinizi kaygılı hissettiğinizde kullandığınız başa çıkmanın yollarını çocuğunuzla paylaşarak ona bu duyguları yönetmesinde model olabilirsiniz. Birlikte daha iyi hissetmek için neye ihtiyacı olduğunu konuşarak alternatif yollar bulabilirsiniz. Mesela “Üzgün hissettiğinde sana hangi hikayeyi okusam iyi hissedersin? Ya da “Neyi yapmayı hatırlatsam endişene iyi gelir” diye sorabilirsiniz. Çoğunlukla sadece yanlarında olduğunuzu ve onları sevdiğinizi duymak bile çocuklarınıza iyi gelecektir.
Çocuklara kaygıyla başetme yollarını öğretin:
Bir çocuk ne kadar endişeli ise, sakinleşmek için rasyonel düşünceyi kullanmak o kadar zor olabilir. Bu zamanlarda, kaygı düzeylerini azaltmak için fiziksel baş etme becerilerini kullanmak önemlidir. Derin nefes almak, 100’den geriye doğru saymak veya çocuğunuzun favori oyuncağının, yumuşak minderlerin, resim malzemelerinin vb yer aldığı bir rahatlama köşesi oluşturmak kullanılabilecek pratik yöntemlerdir.
Kontrolümüz dışında kalan konular üzerinde durmak yerine, çocuğunuza kontrol edebilecekleri şeylere odaklanmasını öğretebilirsiniz. Kontrol edilebilir görevlere odaklanmak çocukların daha mantıklı düşünmelerine yardımcı olabilir. Çocukların kontrol edebileceği şeyler günlük görevlerini bitirmek, aileyle keyifli vakit geçirmek, öğretmenlerine veya arkadaşlarına resim çizmek, mektup yazmak gibi aktivitelerdir. Çocuğunuza, ellerinizi sık sık yıkamak ve fiziksel mesafeye uymak gibi güvenli kalmak için yaptığı şeyleri hatırlatabilirsiniz.

Böyle bir dönemde endişe yaşamak çok normal ve anlaşılırdır. Kaygının tipik semptomları arasında aşırı endişe, huzursuzluk, yorgunluk, konsantre olma zorluğu ve uyku problemleri bulunur. Bu belirtilerle başetmede ebeveynlere destek olmak için salgınla birlikte birçok ruh sağlığı kuruluşu sosyal medya hesapları üzerinden açık kaynaklar paylaşmaya başladı. Bu kaynakları takip ederek hem güvenli bilgiye hem de çocuğunuza yardımcı olurken kullanabileceğiniz materyallere ulaşabilirsiniz.
Ancak, çocuğunuzun günlük görevleri yerine getirememe, keyif aldıkları aktivitelere katılmak istememe veya enerjilerini kaybetme, iştah ve uyku düzenlerindeki bozulma gibi belirtileri uzun süre devam ederse profesyonel yardım almaktan çekinmeyin.

Görkem Demirdöğer Güller
Klinik Psikolog


BUNLARI DA OKUYUN

Tuba Ünsal ve Cemal Hünal, ‘Sadece Bir Gece’de başrolleri paylaşacak

Tuba Ünsal ve Cemal Hünal “Sadece Bir Gece” adlı sinema filminde evli bir çifti canlandıracak. Film, 2021 yılında izleyicilerle buluşacak. Tuba Ünsal ve Cemal...

Türkiye’nin patentleri Turkcell’in veri merkezine emanet

“Türkiye’nin verisi Türkiye’de kalmalı” prensibiyle çalışmalarını sürdüren Turkcell, kurumsal müşterilerine veri merkezi hizmeti sunmaya devam ediyor. Sektör devlerinin tercih ettiği Türkiye’nin en büyük...
PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com